Oud besturen of nieuw ondernemen

Eindelijk daar was hij dan, de opleving aan het eind van 2010. Bestuurders zagen het licht, of liever kwamen zelf niet overtuigend aan het eind van de tunnel, dus er was weer wat budget voor advies op gebieden als Marketing, Sales, HR etc. Adviseurs knikten elkaar weer bemoedigend toe, althans zij die de pijp nog niet aan Maarten hadden gegeven of hun iPhone aan de wilgen hadden gehangen. Het ging goed met de economie! Bankiers worstelden niet meer met de Balkenende-norm, maar bedienden zich weer ruim van Zalm.

Des te harder is de les die direct bij aanvang van het nieuwe jaar geleerd werd. Bestuurders blijven bij voorkeur oud gedrag herhalen, dus knijpen die budgetten, de kaasschaaf erover. Immers je weet maar nooit, die dubbele dip kan altijd nog. De hoopvolle adviseur belde om een afspraak en kreeg van zijn contact te horen dat alles nog onzeker was en de budgetten voor 2011 voorlopig waren verlaagd. Daarmee is weer bewezen dat bestuurders geen ondernemers zijn. Het zijn SG’s in particuliere ministeries. Ministeries van Olie, Chemie, Staal en elke andere vorm van industrie. Waar zijn de Captains of Industry die nog doordrongen zijn van het principe dat Nederland ooit groot maakte in de gouden eeuw: ‘De cost gaet voor de baet uyt.’
Ik ken ze niet, althans het huidige beleid laat niet zien dat dit motto bij hen bekend is.

Waar komt het mogelijk herstel dan vandaan?
In 1998 maakte ik kennis met Edith Weiner die net het jaar ervoor ‘Insider’s Guide to the Future’ had gepubliceerd. Veel van haar denkbeelden klonken als Science Fiction, maar zoals liefhebbers van het genre weten, is SF maar al te dichtbij. Zij schreef over de nieuwe generatie ondernemers die eerder vanuit een ZZP rol hun brood zouden verdienen dan vanuit de bestaande instituten. Verder zouden die ZZP-ers gelegenheidscombinaties vormen, afhankelijk van het project. Dit is het nieuwe ondernemen. Wat hier gebeurt is overigens een veel slimmer gebruik van de door Marketeers zo vaak genoemde Waardeketen. Deze nieuwe ondernemers beschikken over het vermogen om te ondernemen zonder structuren die zoveel overhead veroorzaken dat de kosten de pan uit rijzen.

Een voorbeeld: In november sprak ik een ondernemer die een nieuwe manier van financieren van startende ondernemingen had bedacht. Hij had het bij de AFM getoetst en het was goed bevonden. Zelf ging hij al slim om met de waardeketen en kon werken zonder kantoor, zonder bank, zonder vast personeel. Echter zijn hele plan draaide om de ontwikkeling van een webapplicatie. Hij stapte naar een gerenommeerde ontwikkelaar van dit soort software. Helaas waren zowel de ontwikkeltijd als de daaraan gekoppelde kosten de doodsteek voor het plan en er was uiteraard geen bank te vinden die het plan wilde financieren. Gelukkig kwam hij in contact met een jonge ondernemer, net 18 jaar, die zijn eigen webdesign firma had opgericht. De manier van werken was à la de ‘insider’s Guide to the Future’. Ik ben getuige geweest van de aanpak. Een groep tieners met laptops in een losse kring hangend op bank of grond, die via WiFi met elkaar communiceerden en stukken code doorstuurde. Aan het eind van de dag stond de basisstructuur. In 2011 voorspel ik u dat u van dit bedrijf gaat horen.

Ja maar, hoor ik u zeggen, zo kan je geen auto produceren of een huis bouwen. U heeft gelijk, maar het kan wel slimmer. Ik voorspel dat uw auto elektronische snufjes bevat die door zo’n ZZP-kring zijn bedacht. Onlangs kwam ik op een website huizen tegen die je online kon bestellen, geheel ecologisch gemaakt van samengeperst stro. De ondernemers erachter? Een boer, een kleine aannemer, een computer jongere. Elk van de drie met een eigen waarde die aan het product werd toegevoegd. Van idee tot eindgebruiker in zo min mogelijk stappen geeft je de opbrengst van een groot deel van de waardeketen. Mijn advies aan u lezers: Kort je keten in. Snij tijd- en geldverslindende instituten eruit. Laat alleen hen van de waarde profiteren die ook echt waarde toevoegen. Hoe kom je aan het juiste team, de ideale partners? Kijk om je heen, spreek met andere ondernemers. Stel je vertrouwen in hen die nog steeds beseffen dat de cost voor de baet uyt gaat. En wat die costen betreft, houdt ze klein en besteedt ze aan mede ondernemers.

Drs. Krijn de Best is senior partner bij Stem Industrial Marketing Centre