Kwalificatie van medewerkers versus bedrijfsinstructies en scholing

In de ATEX 137 Richtlijn zelf wordt gesproken over opleiding van werknemers en schriftelijke instructies. Volgens de gids voor goede praktijken behorende bij de ATEX 137 Richtlijn moet een werkgever de benodigde kwalificatie van zijn medewerkers vaststellen en bedrijfsinstructies en scholing verzorgen.

Volgens veel mensen is dit allemaal hetzelfde. Echter de gids voor goede praktijken wekt de indruk dat er verschillen zijn. Een medewerker moet over voldoende kennis beschikken in relatie tot explosieveiligheid met betrekking tot de aan hem toevertrouwde werkzaamheden. Deze kennis kan in de meeste gevallen door algemene opleidingen en cursussen worden opgedaan.

Echter, volgens de gids voor goede praktijken zijn bedrijfsinstructies werkgerelateerde schriftelijke voorschriften en gedragsregels van de werkgever aan de werknemer. Deze instructies zijn dus bedrijfsgebonden. Deze instructies moeten de gevaren beschrijven voor de mens en milieu op arbeidsplaatsen met explosiegevaar en moeten werknemers en derden attent maken op de getroffen en na te leven voorzorgsmaatregelen. Uit zo’n bedrijfsinstructie moet met name blijken waar welke explosierisico’s bestaan, welke verplaatsbare arbeidsmiddelen mogen worden gebruikt en of er eventueel persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) moeten worden gedragen. Uiteraard moeten medewerkers deze bedrijfsinstructies opvolgen.

Bovendien wordt in de gids aangegeven dat werknemers door scholing op de hoogte moeten worden gesteld van de op de arbeidsplaats bestaande explosiegevaren en de getroffen voorzorgsmaatregelen. Door middel van deze scholing moet erop worden gewezen hoe het explosiegevaar ontstaat en op welke plaatsen dit gevaar aanwezig is. De getroffen maatregelen moeten worden genoemd en er moet worden uitgelegd hoe zij functioneren. Tevens moet het juiste gebruik van de aanwezige arbeidsmiddelen worden toegelicht, de wijze waarop werkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd en de betekenis van eventueel aanwezige markeringen van de gebieden met explosiegevaar. Tijdens de scholing moet ook worden ingegaan op de aanwezige bedrijfsinstructies. Ook deze scholing is dus bedrijfsspecifiek en zeker niet algemeen.

Weet u nu wat in de praktijk het verschil is tussen bedrijfsinstructies en scholing volgens de gids voor goede praktijken? Ik en velen met mij niet. De inhoud van, zowel bedrijfsinstructies en scholing is nagenoeg hetzelfde. Het wordt alleen op een andere manier beschreven en scholing lijkt iets meer te omvatten. Wat wel kan worden geconcludeerd is dat bedrijfsinstructies en scholing bedrijfsspecifiek zijn. Dus met uitsluitend cursussen die algemeen zijn, wordt niet aan de zorgplicht volgens de ATEX 137 Richtlijn voldaan.

Bedrijfsspecifieke cursussen blijven dus altijd noodzakelijk als aanvulling op niet bedrijfsspecifieke cursussen.

Ing. Gerdian Jansen is werkzaam als ATEX consultant bij HSE-Advies B.V. Met 22 jaar ervaring is hij een autoriteit in Nederland op het gebied van explosieveiligheid. Naast voorzitter te zijn van het College van Deskundigen van Stichting ATEX is hij auteur van diverse boeken op het gebied van Explosieveiligheid. Ook is hij werkzaam als docent Veiligheidskunde.