Schaarste metalen leidt binnen enkele decennia tot ernstige gevolgen

DELFT – Volgens TNO kunnen recycling en vervanging maar zeer beperkt oplossing bieden aan het tekort aan metalen.

De voortdurend groeiende wereldwijde consumptie van metalen zal bij ongewijzigd beleid binnen enkele decennia tot grote tekorten leiden. Dit heeft ernstige gevolgen voor o.a. de transitie naar duurzame economie en de energiewinning. Er moet zo snel mogelijk begonnen worden schaarse metalen zoveel mogelijk te vervangen door de minst schaarse metalen (de zogenoemde “Elements of Hope”). Alleen zo blijven de schaarse metalen beschikbaar blijven voor essentiële toepassingen waarvoor substitutie niet mogelijk is.

Een aantal metalen is nu al schaars, d.w.z. de behoefte is groter dan de productiecapaciteit. De productiecapaciteit kan niet zomaar worden opgeschroefd: het kost namelijk steeds meer energie om uit steeds lagere ertsgraden metalen te winnen. Recycling kan het gat tussen vraag en aanbod niet overbruggen: door de groeiende consumptie dient er jaarlijks nieuw materiaal in omloop te komen. Intensievere recycling kost bovendien óók meer energie.

Substitutie zal eerst leiden tot veelomvattender schaarste
Schaarste van één of van enkele metalen leidt nog niet direct tot grote problemen, omdat een dergelijk metaal dan uiteindelijk vervangen wordt door een ander metaal (substitutie). Het wordt wél een groot probleem als tientallen metalen samen schaars worden, en dit zal een onvermijdelijk gevolg zijn van de toenemende energieschaarste in de wereld.

“Elements of Hope” nodig voor duurzame transitie
Eén van de door TNO voorgestelde oplossingsrichtingen is om de schaarse metalen zoveel mogelijk te vervangen door de minst schaarse metalen (de “Elements of Hope”), zodat de schaarse metalen beschikbaar blijven voor essentiële toepassingen waarvoor substitutie niet mogelijk is. Omdat de ontwikkeling van de benodigde technologieën voor een dergelijke grootschalige transitie veel tijd vragen, dient hier tijdig (dus NU) aan begonnen te worden.

Zonder een overstap van schaarse naar minder schaarse metalen zijn grootschalige transities naar een duurzamere economie kansloos: zo zijn er bijvoorbeeld nog geen goede substituten beschikbaar voor efficiënte en in massa geproduceerde zonnepanelen, katalysatoren, accu’s, elektrische aandrijvingen, brandstofcellen, mobiele elektronica, computerchips en vlakke beeldschermen. En zonder overstap van schaarse naar minder schaarse metalen wordt ook de wereldwijde energieschaarste verder verergerd, omdat de energiesector een van de grootste metaalverbruikers is.