Noodzaak van regels inzake explosieveiligheid

Op het grote ATEX Congres 2011 bleek maar weer eens hoezeer mensen behoefte hebben aan duidelijkheid.

Onder het motto “Met minder regels krijgen we meer geregeld” heeft de overheid de afgelopen jaren talrijke maatregelen genomen om de regeldruk te verminderen. Niet alleen heeft de overheid gezorgd voor minder regels, waar mogelijk is wetgeving makkelijker gemaakt. Dit alles om de regeldruk voor ondernemers merkbaar te verminderen, aldus diezelfde overheid.
Tevens heeft de overheid melding gemaakt van het intrekken van 76 van de 92 beleidsregels per 1 januari 2011. Van elf beleidsregels zijn normen in de regelgeving opgenomen. De overige beleidsregels vervallen per 1 januari 2012. Dit schrijft minister Donner in een brief aan de Tweede Kamer.
Wordt het hierdoor inderdaad makkelijker, eenvoudiger en vooral duidelijker? Neen, velen ervaren het tegenovergestelde. Aan de ene kant willen we graag alle vrijheid hebben om zelf te bepalen wat we noodzakelijk achten om te doen, maar aan de andere kant hebben we graag concrete regels zodat eenduidig vast ligt waaraan we moeten voldoen. Daarmee wordt het leven soms een stuk eenvoudiger. Zo is dit ook met alles wat te maken heeft met explosieveiligheid.

Aan de ene kant zou het eigenlijk niet uit mogen maken of er nu wel of niet duidelijke en concrete regels zijn. In de ideale wereld bepalen we zelf objectief ons gewenste veiligheidsniveau en aan de hand daarvan de maatregelen die we moeten uitvoeren om aan dat veiligheidsniveau te kunnen voldoen. Dit lukt in de praktijk alleen maar als er voldoende financiële middelen zijn om onze “dromen” waar te maken. Want dat is het vaak in de ogen van de financiële managers. Zij hebben vaak het idee “veiligheid kost vooral geld”. In de praktijk zitten we dan ook continue in een spanningsveld tussen de wensen met betrekking tot veiligheid en “wat mag het kosten”. In het huidige economische klimaat en industriële tijdperk wordt steeds vaker gevraagd of het nu wel strikt noodzakelijk is om bepaalde veiligheidsmaatregelen te nemen of dat deze maatregelen nog even kunnen worden uitgesteld of dat we ze zelfs geheel achter wegen kunnen laten. Op dat moment heb je vanuit veiligheidsoogpunt liever meer regels want dan heb je ten minste vaste kaders waarbinnen we het gewenste veiligheidsniveau duidelijk kunnen verdedigen naar de mensen die beslissen over het geld.
Vanuit een ander gezichtveld zou je ook kunnen stellen dat “veiligheid geld bespaart”. Een ongeval of een incident met gevaarlijke stoffen kan nl. veel geld kosten, zowel aan directe als indirecte schade. Ongevallen in het recente verleden hebben dit meerdere malen aangetoond. Ook het bij naam noemen van bedrijven door de overheid die volgens deze overheid erg onveilig zijn kan een bedrijf schade berokkenen.

De uitdaging voor ons allen is dan ook om zonder de ondersteuning van duidelijke en concrete regels vanuit de overheid, toch te onderbouwen waarom bepaalde maatregelen moeten worden genomen en daarvoor geld moet worden uitgetrokken. Uiteindelijk gaat het er niet om of er ergens door de overheid regels voor zijn opgesteld, maar of het naar ons aller maatstaven veilig en verantwoord is en we niet onverwachts worden geconfronteerd met ongewilde gebeurtenissen, zoals een explosie.

Ing. Gerdian Jansen is werkzaam als ATEX consultant bij HSE-Advies B.V. Met 22 jaar ervaring is hij een autoriteit in Nederland op het gebied van explosieveiligheid. Naast lid te zijn van het College van Deskundigen van Stichting ATEX (en vicevoorzitter) is hij auteur van diverse boeken op het gebied van Explosieveiligheid. Ook is hij werkzaam als docent Veiligheidskunde