Een luchtig onderwerp

Ik geef al jaren een cursus ontstoffingstechniek voor Technotrans. Doe dit met veel genoegen, kennis overdracht is altijd leuk, en de deelnemers aan de cursus zijn echt geïnteresseerd in de aangeboden stof. Boeiend is ook dat ik in al die jaren een verscheidenheid aan cursisten heb mogen opleiden. Achtergrond in Basisstaal productie, koffie en thee, steen- en glaswol, tabak, kunststofrecycling, etc. etc. kortom een dwars doorsnee van de Nederlandse en Belgische productiebedrijven.

Een vaste opmerking van mijn kant is altijd: “Heren u gaat deze dagen net zoveel van mij leren als ik van U”. De basis hiervan is dat het uiteraard onmogelijk is al die processen te kennen, en gaandeweg de cursus veel actuele problemen bij de cursisten in zijn details besproken worden. En uiteraard, het is nooit simpel, hoe vaak heb ik buitenstaanders niet horen zeggen: “”Ach zo’n productie proces stelt toch niet veel voor “”, een grotere fout kun je bijna niet maken, bij nadere bestudering blijkt het altijd vele malen complexer te zijn dan u ooit gedacht had…..

Goed, wetend dat de meesten de schoolbanken reeds jaren verlaten hebben, breng ik de aangeboden stof middels een serie praktijk voorbeelden met navenante plaatjes en/of tekeningen. Het feest van de herkenning is dan ook vaak heel hoog. In het begin wil men vaak niet weten dat een rampzalige situatie die als voorbeeld getoond wordt ook in zijn of haar bedrijf voorkomt, echter gaandeweg de cursusdagen wordt men vrijer en moeten bijna alle cursisten erkennen dat de getoonde blunders ook in hun bedrijf voorkomen.

Hier wil ik mijn punt maken: Ik moet elke cursus weer vaststellen dat de parate kennis op het gebied van de gaswetten bedroevend is. Men heeft natuurlijk in het middelbaar onderwijs gesnuffeld aan de wetten van Boyle en Gay-Lussac , Dalton, Pascal, etc. maar is dat doorgaans geheel vergeten. Evenals, en dat doet beslist meer pijn, het nuchtere boerenverstand. Dus weer mijn opmerking: “” Heren u leert in deze dagen niet het ei van Columbus, nog het gouden idee of het lampje. U leert weer wat u reeds wist en kennelijk vergeten bent toe te passen””.
Basis hieronder is uiteraard, de mindere belangstelling van de hogere onderwijsinstellingen om op dit thema kennisoverdracht te verrichten. Nieuwe HBO-ers die bij ons in dienst komen hebben doorgaans 2 tot 3 jaar nodig voordat ze de kneepjes van het vak kennen. Dit gebrek aan kennis bij de bedrijven veroorzaakt bij tijd en wijle hilarische effecten, eigenlijk alleen maar omdat men bij uitvoering niet echt nagedacht heeft over de effecten van zijn handelingen.

Ik wil er dan ook pleiten dat de HBO opleidingen weer echt aandacht besteden aan dit luchtige onderwerp en dat haar werktuigbouwers bijvoorbeeld leren beseffen dat de lucht in twee leidingen van een bepaalde diameter niet verder kan stromen met dezelfde snelheid in een aangesloten leiding met een diameter die gelijk is aan de aanvoerende leidingen. Of, wat ik heel vaak meemaak, dat men in een productie ruimte alleen maar afzuigt en nergens lucht toevoegt. Ooit een keer in een grote hal kunnen constateren dat door de onderdruk de dakspanten 1,5 cm doorbogen….

We zullen in de komende jaren meer en meer te maken krijgen met verscherpte wetgeving voor zowel het interne- als externe klimaat. Ergo, alle bedrijven zullen hieraan moeten voldoen met als gevolg dat er een grotere behoefte is aan vakmensen op dit gebied. Dus geacht HBO repareer het kennisgat in uw opleiding!

Ing. Cyp Wagenaar

Dhr. Wagenaar is technologisch specialist bij Mesys BV, van oorsprong is hij machinist grote vaart. Daarna ruim 10 jaar in de bulkverwerkende industrie (keramiek, tabak en levensmiddelen) gewerkt. Hij geeft landelijk ontstoffingstechniekcursussen, zit in diverse landelijke cie’s betreffende emissie regelgeving, bestuurslid Vereniging Leveranciers Milieutechnologie.